เป็นเวลา 150 ปีพอดี...
 
นับจากตอนบ่ายหน้าร้อนวันนั้น

หรือก็คือวันที่ 4 กรกฎาคม ค.ศ.1862
เป็นวันที่อากาศดี ท้องฟ้าแจ่มใส
 
บนเรือลำหนึ่งซึ่งกำลังแล่นอยู่ในแม่น้ำเทมส์ มีบุคคลซึ่ง
ประวัติศาสตร์ได้จารึกชื่อเอาไว้อยู่ 2 คนโดยสารมาด้วย
 
คนแรกคือ Charles Lutwidge Dodgson อาจารย์หนุ่ม
นักคณิตศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด
 
ในภายหลังทุกคนรู้จักเขาในชื่อของ Lewis Carroll
 
อีกบุคคลหนึ่งก็คือเพื่อนสนิทต่างวัยของเขา...
เด็กหญิงอายุเพียง 10 ปี ผู้ซึ่งมีดวงตาอันสดใส เธอเป็น
ลูกสาวของครอบครัวคณบดีที่ Dodgson สนิทสนม
 
เด็กหญิงผู้นี้ได้ขอร้องให้เขาแต่งนิทานให้เธอฟัง โดยมี
ตัวเธอเป็นตัวเอก
 
Dodgson ได้แต่งเรื่องราวขึ้น ณ ที่แห่งนั้น
เรื่องราวของเด็กผู้หญิงตัวเล็กๆ แสนกระตือรือร้น ที่เกิด
หล่นลงไปในโพรงกระต่าย และได้พบเจอเรื่องมหัศจรรย์
มากมาย
 
ซึ่งเวลาสามปีต่อจากนั้น เรื่องราวที่ถูกเล่าขานในวันนั้น
ก็ได้รับการตีพิมพ์ เป็นวรรณกรรมชิ้นอมตะอีกชิ้นหนึ่ง
 
ชื่อของเด็กหญิงคนนั้นคือ Alice Pleasance Liddell
 
หรือที่รู้จักกันมาอย่างยาวนานในนามของ
เด็กหญิงผู้เป็นต้นแบบของ "อลิซ ในแดนมหัศจรรย์"
 
 
ขอบเขตคร่าวๆของบทความ
 
: ว่าด้วยแดนมหัศจรรย์ และแดนกระจกเงา
 
: อลิซ และนกโดโดผู้เดียวดาย
 
: อลิซอีกคนหนึ่ง
 
: บริบทแห่งยุควิคตอเรียน
 
 
//อนึ่งบทความนี้ไม่มีเรื่องย่อแต่อย่างใดนะคะ จะเป็นบทวิเคราะห์และ
แสดงความคิดเห็นเท่านั้น...
ใครที่โดนอาจารย์สั่งงานมากรุณาลองอ่านเองได้ ที่นี่ หรืออย่างน้อย
ไปอ่านตาม วิกิที่เขาย่อไว้ เอานะ ลาบิ้ว...
 
(แต่พูดก็พูดเถอะ อาจารย์ที่สั่งให้เขียนย่อเรื่องที่เส้นเรื่องพิสดารขนาด
นี้แกคิดอะไรอยู่กันแน่...)
 
 
เป็นเรื่องบังเอิญเอาการว่า ปีนี้เป็นปีที่ 150 ปีพอดีเป๊ะ
หลังจากที่เหตุการณ์สำคัญนั้นได้เกิดขึ้น
 
ครั้งแรกที่ได้มีโอกาสอ่านหนังสือเรื่อง
Alice's Adventures in Wonderland และภาคต่อ
Through The Looking-Glass and What Alice
Found There ก็เป็นเวลาล่วงเลยมา 3 ปีแล้ว และได้
เขียนบทความมาหลายชิ้นหลายประเด็นภายใต้หัวข้อนี้
 
ทว่าไม่ว่าจะเขียนแล้วเขียนอีกสักกี่ครั้ง กลับรู้สึกว่าไม่มี
บทความใดจะสมบูรณ์พอที่จะหยิบมาอ่านอีกครั้งโดยไม่
อยากเปลี่ยนแปลงเสริมแต่งเข้าไปเพิ่ม...
 

อะไรที่ทำให้ Alice's Adventures in Wonderland
พิเศษกว่าวรรณกรรมเล่มอื่น?
 
Alice's Adventures in Wonderland ได้ถูกจัดอยู่ในหมวด
ของวรรณกรรมประเภท Literary Nonsense ซึ่งกล่าวคือ
วรรณกรรมที่มีตรรกะของตัวเองที่ผิดแผกไปจากความจริง
หรือขัดต่อสามัญสำนึกทั่วไป อาจแฝงด้วยการล้อเลียน
เสียดสีและอารมณ์ขันที่ดูไร้สาระ ทว่ามักสอดแทรกนัยยะ
บางอย่างเอาไว้ภายใต้ความไร้สาระและไร้แก่นสารอย่าง
แนบเนียน
 
ตัวของ Lewis Carroll เองนั้นเป็นนักคณิตศาสตร์เลื่องชื่อ
เก่งทั้งด้านการเขียนบทความวิชาการ เชี่ยวชาญด้านตรรก-
วิทยา แล้วยังมีความสามารถด้านอักษรศาสตร์ อีกทั้งยังมี
อารมณ์ขันเหลือเฟืออย่างหาตัวจับยาก เมื่อสิ่งเหล่านี้ถูกถัก
ทอเรียงร้อยเข้าด้วยกันผ่านตัวอักษร จึงกลายมาเป็นเสน่ห์
อันเป็นเอกลักษณ์ของ Alice in Wonderland 
 

 
เชิงอรรถ

//นักเขียนภายใต้ประเภทเดียวกันนี้ก็อาทิ Roald Dahl (โดยส่วนตัวคิด
ว่าเห็นไม่ชัดมาก จะเด่นพวก Nonsence Verse หรือกลอนตลกที่แทรก
อยู่ในเรื่องมากกว่า) ถ้าเป็นด้านดนตรีก็อาจเป็นพวก The Beatles (ซึ่งมี
เพลงหนึ่งคือ Lucy in the Sky with Diamonds ที่ใช้แรงบันดาลใจจาก
Alice in Wonderland ด้วยหรือเพลงของ Pink Floyd บางเพลง...
 
 
ว่าด้วยแดนมหัศจรรย์ และแดนกระจกเงา

//ภาพประกอบ Alice in Wonderland โดย Arthur Rackham
 
Lewis Carroll ได้นำพาผู้อ่านเข้าสู่ "แดนมหัศจรรย์" ที่
ซึ่งไม่มีสิ่งใดเป็นไปตาม "ปกติ" มีแต่สิ่งที่เกินคิดฝันและ
คาดเดาไม่ได้ จนผู้อ่านทั้งเด็กและผู้ใหญ่ตื่นตาตื่นใจไป
กับการดำเนินเรื่องที่เหนือความคาดหมาย
 
ดินแดนที่หากใครสามารถตีสนิทกับ "เวลา" ได้ พวกเขา
ก็จะสามารถจัดงานเลี้ยงน้ำชาตอนหกโมงเย็นได้ตลอดไป
ดินแดนที่การแข่งขันไม่มีเส้นชัย ไม่มีผู้แพ้ แต่ผู้เข้าแข่ง
ขันทุกคนคือผู้ชนะ ดินแดนที่หากย่างกลายเข้าไปแล้วก็
ไม่อาจมั่นใจได้อีกว่า "ฉันคือใคร?" กันแน่...
 
(แต่กระนั้นก็ใช่ว่าดินแดนแห่งนี้จะไร้กฎเกณฑ์เสมอไป แค่
มีกฎเกณฑ์ที่แตกต่างจากโลกจริงเฉยๆ ดังตัวละคร ดัชเชส
ได้กล่าวไว้ว่า "ทุกสิ่งมีกฎเกณฑ์ของมัน เพียงแต่เธอต้อง
หาให้พบเท่านั้น")

 
เมื่อกล่าวถึงผู้อยู่อาศัยแห่งแดนมหัศจรรย์แล้ว ก็ชวนให้คิด
ถึงประโยคอมตะของ เจ้าแมวแห่งเชอเชียร์ ผู้เอาแต่ยิ้มยิง
ฟันตลอดเวลา แม้ขณะที่มองไม่เห็นตัวก็ตาม...
 
"ฉันก็บ้า เธอก็บ้า ทุกคนที่อยู่ที่นี่ก็บ้าด้วยกันหมดนั่นแหละ"
 
มีผู้กล่าวไว้ว่าตัวละครของ Lewis Carroll นั้นถูกจดจำได้
มากกว่าตัวละครในวรรณกรรมยุคสมัยเดียวกัน ทั้งช่างทำ
หมวกสติเฟื่อง Mad Hatter กระต่ายขาว ผู้ใส่เสื้อกั๊กและถือ
นาฬิกาพก ราชินีโพธิ์แดง ผู้ชื่นชอบการสั่งตัดหัว หรือในฝั่ง
แดนกระจกเงาก็มีทั้งฝาแฝดคู่หู Tweedle Dum และ
Tweedle Dee หรือเข้าไข่กลมดิก Humpty Dumpty
 

 
//อาจจะเพราะด้วยลายเส้นของ Sir John Tenniel ในฉบับ
พิมพ์ครั้งแรก ที่ดัดแปลงลายเส้นต้นแบบของ Carroll ออก
มาได้อย่างสวยงามมีเอกลักษณ์เป็นส่วนหนึ่ง แต่สิ่งที่เป็น
สำคัญก็คือการออกแบบลักษณะอุปนิสัยที่ Carroll วางไว้
เสียมากกว่า...
 
 
//ภาพประกอบ Alice in Wonderland โดย Arthur Rackham
 

ตัวละครของ Carroll มีเอกลักษณ์สูงมาก ตัวละครแต่ละ
ตัวมีความร่วมสมัย ซึ่งเป็นสิ่งแปลกใหม่ภายใต้ขนบวรรณ
กรรมที่กำลังอยู่ในยุคผลัดเปลี่ยนของยุคเก่าและใหม่
(ในขณะนั้นเป็นยุควิคตอเรียน ภายใต้การปกครองของสม
เด็จพระราชินีนาถวิคตอเรียพอดี)
 
นัยหนึ่ง การเล่นคำเองก็เป็นสิ่งที่ Carroll นำมาใช้บ่อยครั้ง
ทั้งในการสร้างตัวละคร อย่างเช่น Cheshire Cat ที่เป็นคำที่
รู้จักกันในวงแคบว่าหมายถึงคนที่ยิ้มแล้วจะเห็นฟันเกือบทั้ง
ปาก
 
หรือ Tweedle Dum กับ Tweedle Dee ซึ่งหมายถึงของ
 สองสิ่งที่เหมือนกั